Het is ongelooflijk hoe snel kinderen leren. Het zijn net sponzen. Naarmate de leeftijd toeneemt, wordt het steeds lastiger om nieuwe dingen te onthouden. Denk bijvoorbeeld aan het aanleren van een taal. Dit zal niemand onbekend in de oren klinken. Hiermee hangt samen, dat bepaalde karaktereigenschappen ook veranderen naarmate je ouder wordt. De flexibiliteit neemt af. Het wordt hierdoor moeilijker om snel van een eenmaal gemaakte planning of routine af te wijken. Het aanpassingsvermogen neemt af, alsmede het openstaan voor de omgeving en het daarin mee kunnen gaan.
Ik heb het hier uiteraard over gemiddelden. Dit zegt dus niets over u als persoon. De titel van deze blog is niet voor niets ‘een leven lang leren’. Het is alleen wel zo, dat naarmate men ouder wordt, over het algemeen gewoonten meer ingesleten zijn en de hersenen gevormd, wat het lastiger maakt om bijvoorbeeld nieuw gedrag aan te leren of dingen te onthouden. Maar zeker niet onmogelijk. Wanneer u in staat bent om als ‘oudere’ ontvankelijk te zijn voor uw omgeving, dan zult u zich wel degelijk verder ontwikkelen. Een zogenaamde potentiebeoordeling helpt u inzicht te krijgen in uw sterke kanten.
Competenties en ontwikkelassessments
Ik heb in de loop der jaren veel ‘ontwikkelassessments’ afgenomen. Hierbij meet ik als het ware de competenties waarover iemand in aanleg beschikt. Dat wil nog niet zeggen dat iemand deze ook al gebruikt in de dagelijkse praktijk. Het gaat hier dus over potentie. Een competentie is gebaseerd op vaardigheden én op persoonlijkheidseigenschappen. Logischerwijs, vooral die competenties die met een karaktereigenschap samenhangen waarover u niet beschikt, zijn zeer moeilijk ontwikkelbaar, ongeacht leeftijd.
Wanneer u bijvoorbeeld niet het type bent voor acquisitie en netwerken, zal een sales-functie niets voor u zijn. Bovendien spelen factoren als motivatie, temperament en attitudes een rol bij het kunnen ontwikkelen van een, in aanleg aanwezige, competentie. Denk aan de geboren arts die zich afzet tegen zijn ouders (artsen) en dit beroep nooit zal gaan uitoefenen.
Daarnaast zijn niet alle competenties in zijn algemeenheid even goed ontwikkelbaar, dus los van de persoon. Voorbeelden van moeilijk te ontwikkelen competenties zijn commercialiteit, creativiteit, coachen, initiatief en overtuigingskracht. Wat relatief minder moeilijk te ontwikkelen is, zijn bijvoorbeeld plannen en organiseren, doelen en prioriteiten bepalen, discipline, delegeren en kwaliteitsgerichtheid.
Kortom, het is onzin om iemands potentie om zich te kunnen ontwikkelen te baseren op leeftijd. Er spelen veel meer factoren een rol. Wanneer u bijvoorbeeld als ondernemer of leidinggevende de vraag heeft of een medewerker in staat is door te groeien naar een bepaalde functie en op welke termijn, is het raadzaam die persoon een ontwikkelassessment/potentiebeoordeling te laten ondergaan. Zo steekt u uw tijd, energie en geld in de juiste medewerkers en laat u geen ‘talent’ liggen. U maakt geen onnodige kosten en u voorkomt teleurstellingen.
Wilt u meer informatie over ontwikkelassessments of andere soorten assessments? Neem dan vrijblijvend contact op met Arbeid – en Organisatie psycholoog Nicolette Raap via [email protected] of bel 06-497 04 463.