Wie kent het niet. Keuzes moeten maken en daarover twijfelen. Het leven zit vol met beslissingen. Van kleine beslissingen zoals in welk restaurant u wilt eten tot grotere beslissingen zoals of u wilt trouwen en kinderen krijgen. Over sommige beslissingen hoeven we haast niet na te denken, omdat we meteen weten wat we willen. Andere keuzes zijn moeilijker te maken, omdat er bijvoorbeeld teveel opties zijn, de gevolgen groot zijn of omdat geen enkele optie eigenlijk goed voelt.
Twijfelen of zeker weten
Mensen verschillen in de mate waarin ze het moeilijk vinden om een beslissing te nemen. Er zijn mensen die overal over twijfelen, en er zijn mensen die bijna altijd direct weten wat ze willen. Grofweg kunt u zeggen dat er twee soorten mensen bestaan.
Satisficers maken een beslissing op basis van eisen. Wanneer aan deze eisen wordt voldaan zijn ze tevreden en maken ze de beslissing. Uitgangspunt zijn dus de eisen en deze trechteren als ware het aantal mogelijke opties.
Maximizers willen altijd de beste optie die er is. Hierdoor willen ze alle mogelijke opties eerst overwegen voordat ze een beslissing maken. Ze kiezen ‘van breed naar smal’. En als ze eenmaal iets hebben gekozen, kunnen ze nog twijfelen of er geen betere optie was. Maximizers zijn dus veel meer tijd kwijt met piekeren, dan satisficers.
Daarnaast verschillen mensen in hun voorkeur een beslissing te maken op basis van ratio of gevoel. Het rationele deel wordt vaak als het meest logische deel gezien, dat alle feiten op een rij zet en stabiel blijft. Het gevoelige deel spreekt echter vanuit het hart en geeft vaak weer wat u het liefst wilt, of juist waar u bang voor bent. En of u nu een ‘satisficer’ of een ‘maximizer’ bent, ik durf te beweren dat de beste beslissingen zijn gemaakt op basis van ratio én gevoel.
Ratio en gevoel
Hoe kunt u nu zowel uw ratio als gevoel betrekken bij het maken van een beslissing?
1. Maak binnen een half uur een lijst van alle mogelijke opties die u kunt bedenken. Wanneer u geen opties kunt bedenken, breng deze dan met een externe persoon in kaart. Bijvoorbeeld, wanneer u wilt weten welke opleiding het beste bij u past en u hebt geen idee, maak dan eerst een afspraak met een loopbaanadviseur. De volgende stap is de minst goede opties weg te strepen. Houd maximaal drie opties over.
2. Ratio
Breng hiervan alle voor- en nadelen in kaart. Doe dit puntsgewijs om een goed overzicht te creëren in kosten en baten. Op dit moment zet u uw ratio in. U structureert uw gedachten. Dit schept duidelijkheid en minder stress.
3. Gevoel
Geef vervolgens per punt aan hoe belangrijk dit voor u aanvoelt, door een score toe te kennen van bijvoorbeeld één (niet belangrijk) tot vier (zeer belangrijk). Zo geeft u een (gevoels)weging aan uw opties.
4. Tel dan alle punten bij elkaar op, zodat u per optie van zowel de voor- als nadelen een puntenaantal krijgt. U ziet dan direct of de voor- of de nadelen van een optie voor uw gevoel zwaarder wegen.
5. De beste keuze
Trek alle punten van de nadelen per keuze af van de punten van de voordelen. Per keuze heeft u nu een min of plus getal staan. Een min-getal betekent dat het geen goede optie is, een plus-getal wel. Het gaat er dus om dat u de optie kiest die het hoogste plusgetal telt. Soms is de keuze vrij duidelijk (het verschil in punten is dan erg groot), op andere momenten is het verschil kleiner.
Maak tenslotte een actieplan en handel naar uw beslissing. Probeer de verleiding te weerstaan om alsnog terug te komen op uw beslissing. Vertrouw op uw eigen oordeel en wees tevreden met wat u hebt gekozen.
Meer weten of hulp bij het nemen van de juiste beslissing?
Neem vrijblijvend contact met op met Arbeid – en Organisatie psycholoog Nicolette Raap via [email protected] of bel 06 4970 4463.